Κυριακή, Σεπτεμβρίου 20

Γυναίκες της Ανθρωπότητας - Υπατία - Η γυναίκα ως στοιχείο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων


Γυναίκες της Ανθρωπότητας
Η γυναίκα ως στοιχείο 
των ανθρωπίνων δικαιωμάτων 
Υπατία


Ν. Λυγερός
Επιμέλεια Σ. Ντρέκου

Για τις γυναίκες της Ανθρωπότητας
πήραμε τη γενναιοδωρία
του Ελληνισμού
που μόνο να προσφέρει μπορεί
ακόμα κι όταν υπάρχει
παύση στον αγώνα
και το σκληρό μάρμαρο
με το χάδι του χρόνου
γίνεται τρυφερό
για να μην πληγώσει
καμιά ευαισθησία
αλλά αντιθέτως
να επιτρέψει
σε όλες τις πύλες
ν' ανοίξουν
για να φανούν
οι γέφυρες
οι διαχρονικές
που αγγίζουν
τις όχθες
της θάλασσας
που ξεχειλίζει
σαν τον ποταμό
του Ηράκλειτου.







Η γυναίκα ως στοιχείο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων

Τα ανθρώπινα δικαιώματα αν και αφορούν κάθε άνθρωπο δεν είναι κατανοητά από κάθε άνθρωπο. Το νομικό τους πλαίσιο δυσκολεύει την κατανόηση από τους μη ειδικούς και συνεπώς δημιουργείται ένα κοινωνικό παράδοξο. Όμως με την ύπαρξη της γυναίκας, η αφαιρετική τους οντότητα μπορεί να γίνει εύκολα προσιτή.

Η θέση της γυναίκας μέσα σε ένα κοινωνικό πεδίο είναι ενδεικτική της κατάστασης όσον αφορά στα ανθρώπινα δικαιώματα και συνεπώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως βαρόμετρο. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο η γυναίκα ως ανθρώπινη οντότητα δεν αποτελεί έναν στόχο μα ένα μέσο.

Αυτό όμως δεν πρέπει να θεωρηθεί ως αρνητικό ειδικά από το γυναικείο φύλο. Αντιθέτως είναι μια de facto απόδειξη ότι η γυναίκα μπορεί να δώσει το στίγμα του ηθικού επιπέδου μιας δεδομένης κοινωνίας. Διότι ακόμα και αν μερικοί από εμάς ειδικά στις μεσογειακές χώρες δεν το κατανοήσουν, υπάρχει ένας ισχυρός συσχετισμός μεταξύ της μεταχείρισης της γυναίκας και το επίπεδο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Συνεπώς αν θέλουμε να εξετάσουμε σε ποια κατάσταση βρίσκονται τα ανθρώπινα δικαιώματα σε μια περιοχή του κόσμου, είναι καλό να κοιτάζουμε προσεχτικά το ρόλο της γυναίκας σε σχέση με την κοινωνία. Και αν δεν γίνει αυτό, σημαίνει ότι συνειδητά πια αγνοούμε την πραγματική κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η συμβολή του γυναικείου στοιχείου στο πλαίσιο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων δεν είναι μόνο συμβολική με την απλή της έννοια, είναι και ουσιαστική. Μέσω του γυναικείου πεδίου δίνεται μια μάχη αξιολογίας. Διότι μέσα στην κοινωνία κάθε άνθρωπος έχει μια τιμή αλλά όχι αναγκαστικά μια αξία.

Με τη διεκδίκηση των δικαιωμάτων των γυναικών αλλάζει και η γενική νοοτροπία. Διότι αυτή η μειονότητα αποτελεί την πλειοψηφία της ανθρωπότητας και είναι de facto αντιπροσωπευτική για την έννοια του ανθρώπου. Με άλλα λόγια ακόμα και ποσοτικά θα μπορούσε να πει κάποιος ότι ο ορισμός του ανθρώπου αφορά στην ουσία τη γυναίκα.

Συνεπώς η συμβολή είναι ανατρεπτική ακόμα και αν δεν αφορά ακόμα την εξουσία. Πάντως στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ο οποίος ασχολείται μόνο με την ουσία και όχι την εξουσία, το γυναικείο στοιχείο έχει δώσει το στίγμα του με έναν πολύπλευρο τρόπο εφόσον η δράση του είναι και δυναμική και στατική.

Πολλές γυναίκες ασχολούνται δυναμικά και αποτελεσματικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα και πολλές γυναίκες υποφέρουν στατικά διότι δεν τα έχουν. Μόνο που όλες διεκδικούν αυτά τα δικαιώματα. Και ο λόγος είναι απλώς ότι όλες ετοιμάζουν με τα παιδιά τους την επόμενη ανθρωπότητα που πρέπει να έχει το δικαίωμα το πιο στοιχειώδες: το δικαίωμα να ζήσει.


Η βουλευτίνα της Σαχάρας

Η βουλευτίνα της Σαχάρας
δεν μάσησε τα λόγια της
για να κατηγορήσει
το αλγερινό κράτος
για τις καταπατήσεις
ανθρωπίνων δικαιωμάτων
που ενεργοποιεί
στα στρατόπεδα
μόνο και μόνο
για να κρατήσουν
την επιρροή τους
σε μία περιοχή
που δεν τους ανήκει
και ποτέ πριν
δεν τους άνηκε
γιατί δεν έγραψαν
την ιστορία του
αλλά προσπαθούν
να την αλλάξουν
διαγράφοντας
λεπτομέρειες
που ενοχλούν
γιατί αποδεικνύουν
την αλήθεια
χωρίς λήθη.

Υπατία

Η Υπατία είναι μία εξαίρεση. Με ποια έννοια; Με την έννοια ότι είναι κόρη πατέρα. Στην πραγματικότητα η πρώτη υπέρβαση γίνεται από τον πατέρα της, που θα μπορούσε να θεωρήσει ότι: δεν είναι για σένα, είναι για το αντρικό στοιχείο. 

Στην πραγματικότητα θα γίνει αυτή η υπέρβαση και η Υπατία επειδή είχε και το χάρισμα της νοημοσύνης, θα φτάσει σε ένα επίπεδο που θα της επιτρέψει όχι μόνο να μελετάει κείμενα, αλλά και να ασκεί κριτική σε κείμενα, που είναι άλλο το επίπεδο. Δίνουμε ένα παράδειγμα αντρικό, για να γίνει πιο κατανοητό. 

Όλοι ξέρουμε τον Βολταίρο, όλοι ξέρουμε τον Ρήγα Φεραίο. Αλλά ποιοι από εμάς και ποιες από εμάς ξέρουν ότι ο Ρήγας Φεραίος διάβαζε Βολταίρο και διόρθωνε τα λάθη του στα επιστημονικά; Στην πραγματικότητα είχε λοιπόν αυτήν την ικανότητα. 

Η ιδέα είναι ότι, όταν φτάνεις στο επίπεδο να διαβάζεις τους ερευνητές, όχι να έχεις άποψη, αλλά να έχεις γνώση και με αυτήν την γνώση να είσαι ικανή να ασκείς κριτική και να πεις ότι εδώ σε αυτό το σημείο δεν είναι ακριβώς έτσι, ενώ σε αυτό είναι ακριβώς έτσι. Αυτό λοιπόν χρειάστηκε αρχικά. 

Η πρώτη υπέρβαση γίνεται από τα πιο διαδεδομένα παραδείγματα είναι η Υπατία. Δυστυχώς πολύ συχνά το εκφυλίζουμε με το παράδειγμα του θανάτου της και ξεχνάμε το έργο της. Είναι μερικοί που μιλούν για την ζωή της, αλλά δεν ξέρουν τίποτα για το έργο της. Ο θάνατος δεν χαρακτηρίζει όλη την ζωή σας, είναι το έργο που χαρακτηρίζει την ζωή.

Σοφία Ντρέκου / Νίκος Λυγερός Λόγοι
Κείμενα/Ποίηση: Opus of N. Lygeros
15268) Υπατία. Perfection 15 5 5/2014. En. Hypatia.
21594) Η βουλευτίνα της Σαχάρας. (ποίημα). Perfection 16 9 10/2015.

Βίντεο: Οι γυναίκες της ανθρωπότητας: Curie, Germain, Υπατία, Ковале́вская, Noether. Συνεδριακό Κέντρο Καρπενησίου 06/03/ 2010. Από τον Νίκο Λυγερό στο Συνεδριακό Κέντρο Καρπενησίου, Σάββατο 6 Μαρτίου 2010, ώρα: 19.00. (lygeros.org/Talks/Video)






Δείτε ακόμη...

Δεν υπάρχουν σχόλια: