23 Σεπ 2017

Γιατί τόση σιωπή; Γιατί ξεχάσαμε τα Ορλωφικά Στην πλατεία της Τριπολιτσάς;

Τα Ορλοφικά: Η ελληνική επανάσταση του 1770


Κείμενα Νίκος Λυγερός
Επιμέλεια Σοφία Ντρέκου


Γιατί τόση σιωπή; - Ν. Λυγερός

- Γιατί τόση σιωπή;
- Για ποιο πράγμα;
- Για την Πολιορκία!
- Την Άλωση της Τριπολιτσάς...
- Γιατί βάλαμε και τον Κολοκοτρώνη φυλακή.
- Αυτός είναι ο λόγος;
- Όχι, βέβαια. Άλλα πώς να προωθείς μια στρατιωτική επιτυχία ενός κατηγορουμένου για έσχατη προδοσία;
- Και προτιμούν να μιλούν για το Μεσολόγγι;
- Υπήρχαν επιλογές.
- Και σιωπές.
- Για ποιο λόγο;
- Οι φοβίες δεν είναι φόβοι.
- Σωστά.
- Κανένας δεν τόλμησε αυτό που τόλμησε.
- Και τώρα τι κάνουμε;
- Αποφάσισαν ότι δεν είναι ανάγκη να κάνουμε αναφορά σ' ένα τέτοιο γεγονός.
- Γεγονός;
- Ναι, γεγονός.
- Μα είναι σύμβολο της επανάστασης!
- Ακόμα χειρότερο.
- Γιατί;
- Προσπαθούν να μας πείσουν ότι η Οθωμανική Αυτοκρατορία ήταν ένα φιλελεύθερο καθεστώς.
- Και ποιος το πιστεύει;
- Αυτοί που παρέμειναν ραγιάδες.
- Και δεν θέλουν να φανεί ότι υπήρξε πόλεμος.
- Ούτε πόλεμος, ούτε επανάσταση.
- Τι τότε;
- Μια απλή εξαίρεση...
- Και γι' αυτό το λόγο έφυγαν οι Οθωμανοί.
- Αν δεν υπάρχει πόλεμος, δεν υπάρχει ήττα.
- Σωστά.
- Έτσι ακόμα και το Μεσολόγγι το δέχονται μόνο ως σύμβολο, αλλά όχι ως αποτέλεσμα.
- Αφού στην ουσία δεν άλλαξε τα δεδομένα.
- Ενώ στην Τριπολιτσά;
- Όλα άλλαξαν.
- Και οριστικά μάλιστα.
- Σωπαίνουν την νίκη λόγω της αγριότητας.
- Αυτό είναι από τα πιο ύπουλα προσχήματα.
- Δηλαδή;
- Τόσους αιώνες που οι Οθωμανοί καταπατούσαν του Έλληνες, βίαζαν τις γυναίκες, έκλεβαν τα παιδιά, δεν είναι τίποτα γι' αυτούς.
- Ένα φιλελεύθερο καθεστώς.
- Που έφαγε τα μούτρα του απέναντι στη στρατηγική σκέψη του Κολοκοτρώνη.


Στην πλατεία της Τριπολιτσάς 
ξέρω θα ήθελες άλλη ονομασία
αλλά εμείς οι κλέφτες δεν ξεχνάμε
κι όταν είμαστε με τους μαθητές μας
είμαστε η μνήμη μέλλοντος.
Αν δεν σ' αγγίζει το άγαλμα
κοίτα μόνο τα δύο πόδια
για να καταλάβεις ότι ανήκει
σ' εκείνο το θαλάσσιο ουρανό
το απέραντο γαλάζιο
που δεν φοβάται τους προδότες
διότι ξέρει για τη δικαίωση.
Κι αν θες και κάτι άλλο
κοίταξε εκείνο το ξύλινο
που θα σου θυμίσει Ελβετία.


Γιατί ξεχάσαμε τα Ορλωφικά

- Γιατί ξεχάσαμε τα Ορλωφικά;

- Ποια Ορλωφικά; Τι σχέση έχει με την Τριπολιτσά;
- Κι όμως η σχέση υπάρχει από τη χρονιά που γεννήθηκε ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης.
- Το 1770.
- Γιατί κανείς δεν μιλά γι’ αυτήν την Επανάσταση;
- Μήπως γιατί απέτυχε;
- Όχι!
- Μήπως γιατί είναι άγνωστη;
- Όχι!
- Εσύ τι πιστεύεις;
- Γιατί είναι το υπόβαθρο της Τριπολιτσάς.
- Εξηγήσου φίλε μου.
- Τα Ορλωφικά δεν αφορούν μόνο το Αιγαίο μας.
- Δηλαδή;
- Είχαν επιπτώσεις και αλλού.
- Που;
- Στην Τριπολιτσά.
- Δεν το ήξερα.
- Είναι σημαντικό να το μάθεις τότε.
- Πες μου, σ’ ακούω.
- Όταν άρχισε η επανάσταση…
- Τι έπαθες;
- Θυμήθηκα τον Δασκαλογιάννη στην Κρήτη.
- Δεν τον είχα συνδέσει με αυτά!
- Κι όμως είναι η ίδια εποχή.
- Πες μου, λοιπόν…
- Όταν οι Οθωμανοί άρχισαν να τα βλέπουν σκούρα στη θάλασσα, ξεκίνησαν άγριες μάχες στην ξηρά.
- Ήταν μια μορφή εκδίκησης…
- Από ένα φιλελεύθερο καθεστώς!
- Σωστά, πώς να το ξεχάσουμε με τόσους ραγιάδες που μας το υπενθυμίζουν συνεχώς.
- Και η συνέπεια ήταν αναπόφευκτη.
- Δηλαδή;
- Ο πόλεμος έπρεπε να καταλήξει στην Τριπολιτσά.
- Μετά την Πάτρα και το Μεσολόγγι που είχαν πάρει.
- Κι έσφαξαν όλους τους άντρες που μπορούσαν να έχουν όπλα.
- Θεέ μου.
- Μόνο που είναι στην Τριπολιτσά που έγινε το μακελειό των Ελλήνων.
- Οι αγριότητες των Τούρκων έδιωξαν τους δικούς μας.
- Είχαν δίκιο λοιπόν ο Chateaubriand και ο Pouqueville.

Τα Ορλοφικά: Η ελληνική επανάσταση του 1770


Σημ. Σ.Ν.: Άλωση της Τριπολιτσάς, σφαγή της Τριπολιτσάς ή απελευθέρωση της Τριπολιτσάς ονομάζεται στη νεότερη ελληνική ιστορία η κατάληψη της πόλης της Τρίπολης στις 23 Σεπτεμβρίου 1821, έξι μήνες μετά από την έναρξη της επανάστασης του 1821.

26 Μαΐου του 1770: Λήγει άδοξα η επαναστατική προσπάθεια των Ορλόφ και των Ελλήνων της Πελοποννήσου. Είναι τα λεγόμενα Ορλοφικά, μία από τις εξεγέρσεις των υποδουλωμένων Ελλήνων, στην Πελοπόννησο, πριν από τη μεγάλη Ελληνική Επανάσταση του 1821. Ονομάστηκε έτσι, επειδή το σχέδιο της ρωσικής επέμβασης στην Ελλάδα έγινε από τα αδέλφια Αλέξιο (1737 - 1783) και Θεόδωρο (1741 - 1790) Ορλόφ, κατά τη διάρκεια του ρωσοτουρκικού πολέμου του 1768 - 1774.


Alexey_Orlov, Αλέξιος Ορλόφ
Ο Αλέξιος Ορλόφ ανέλαβε τη διοίκηση του ρωσικού σώματος, ενώ στις 28 Φεβρουαρίου του 1770 ο αδελφός του Θεόδωρος έφτασε στη Μάνη, όπου ξεκίνησε την επανάσταση. Οι επαναστάτες κατέλαβαν το Μιστρά, όπου και όρισαν προσωρινή κυβέρνηση υπό τον Νικόλαο Ψαρό. Οι αρχικές επιτυχίες οδήγησαν σε επανάσταση κι άλλες περιοχές της Ελλάδας, όπως την Ήπειρο, την υπόλοιπη Πελοπόννησο και την Κρήτη.
Τον Μάρτη του 1770, κι αφού ελευθερώθηκε η Λακωνία, ο ρώσος λοχαγός Μπάρκοφ πήρε διαταγή από τον Θεόδωρο Ορλόφ να καταλάβει την Τριπολιτσά (Τρίπολη), με μια λεγεώνα από 8000 έλληνες επαναστάτες και 50 Ρώσους. Κατά τη στιγμή της προσέγγισης στην Τριπολιτσά, περίπου χίλιοι εμπειροπόλεμοι Τουρκαλβανοί έσπασαν τον αποκλεισμό στον Ισθμό, έφτασαν στην Τριπολιτσά κι ενίσχυσαν τη φρουρά της πόλης.

Η σύγκρουση, που αποτέλεσε και το τέλος της επανάστασης, έγινε -σύμφωνα με τους ιστορικούς- στα Τρίκορφα, στις 29 Μαρτίου. Έπειτα από ημίωρο αγώνα κι έναν επιτυχή ελιγμό των αντιπάλων τους, οι Έλληνες εκάμθησαν. Η ήττα υπήρξε εξοντωτική... Φεύγοντας οι Έλληνες και κατά πόδας διωκόμενοι εγκατέλειπαν τα όπλα τους και υποχωρούσαν με μεγάλες απώλειες.

Τη νίκη των Τούρκων ακολούθησε μεγάλη σφαγή εντός της πόλεως, με θύματα περίπου 3.000 Έλληνες, μεταξύ αυτών ο αρχιεπίσκοπος Άνθιμος και αρκετοί άλλοι κληρικοί. Τρεις ημέρες αργότερα, οι εναπομείναντες Ρώσοι επιβιβάσθηκαν στα πλοία και εγκατέλειψαν την Πελοπόννησο.

Ορλωφικά

Η αποτυχημένη επανάσταση των Ελλήνων το 1770, γνωστή και με τη δημώδη ονομασία Ορλωφικά, ή Ορλοφικά, ή το περισσότερο λόγιο Ορλώφεια (τα), ήταν ένα κίνημα ανεξαρτησίας που υποκινήθηκε από τους Ρώσους εναντίον των Οθωμανών κατά τη διάρκεια του Ρωσοτουρκικού πολέμου (1768-74). Στη διάρκειά της σημειώθηκαν εξεγέρσεις σε διάφορα μέρη της νησιωτικής και ηπειρωτικής Ελλάδας, στην Ήπειρο, τη Θεσσαλία, τη Στερεά Ελλάδα και κυρίως στην Πελοπόννησο. Παράλληλα, οι ναυτικές επιχειρήσεις των Ρώσων στη νότια Πελοπόννησο, στα νησιά του Αιγαίου και στις δυτικές ακτές της Μικράς Ασίας είχαν οδυνηρές συνέπειες στους εξεγερθέντες. Βασικός υποκινητής αυτής της επανάστασης των Ελλήνων ήταν ο Γεώργιος Παπαζώλης, η δε ονομασία της προήλθε από το όνομα των υποκινητών αυτής, των Ρώσων αξιωματούχων αδελφών Ορλώφ. [Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια τ.ΙΘ', σ.78 (Ορλώφεια, Ορλώφ)]

Επιμέλεια, πηγή: Σοφία Ντρέκου | Νίκος Λυγερός Λόγοι

Δείτε ακόμη:


Κλικ στην εικόνα ή τον σύνδεσμο για να δείτε τα Επιλεκτικά Βίντεο.

Η άλωση της Τριπολιτσάς: Από την εκπομπή της ΕΤ3 Χώματα με ιστορία με αφηγητή τον Ηλία Μαμαλάκη.






Βρισκόμαστε το 1770, περίπου 20 χρόνια πριν τη γαλλική επανάσταση του 1789 και περίπου 50 χρόνια από την ελληνική επανάσταση του 1821. Η ρωσική προπαγάνδα στις περιοχές που ζούσαν Έλληνες ήταν μεγάλη και με προφητείες όπως του Αγαθάγγελου η ρωσική αυτοκρατορία προσπαθούσε να πείσει τους Έλληνες ότι η απελευθέρωσή τους μπορούσε να γίνει πραγματικότητα μόνο μέσω της βοήθειας του ξανθού γένους, δηλαδή των Ρώσων.

Από πολλούς τα Ορλωφικά χαρακτηρίζονται η πρώτη πραγματική ελληνική επανάσταση γιατί υποστηρίζουν ότι είναι η πρώτη οργανωμένη και όχι τοπική. Αυτό φυσικά δεν ισχύει, αφού κι άλλες φορές επαναστάτησαν ταυτόχρονα πολλές περιοχές της Ελλάδος, ενώ όπως θα δούμε παρακάτω, η εξέγερση των Ορλωφικών μόνο καλά οργανωμένη δεν ήταν.

Το χάος της περιόδου 1770-1779: Ορλωφικά – Αλβανοφοβία

Δείτε στο παρακάτω βίντεο τα όσα συνέβησαν κατά τη διάρκεια των Ορλωφικών αλλά και τον φόρο αίματος που πλήρωσαν οι Έλληνες το επόμενο διάστημα από τους Τουρκαλβανούς: Μουσική: Μοιρολόι Ηπειρώτικο (28η Οκτωβρίου 1940 - Τιμής Ένεκεν):




Το «Σαράντα παλικάρια από τη Λιβαδειά» είναι ελληνικό δημοτικό τραγούδι, κλέφτικο, το οποίο απαντάται σε συλλογές από την Πελοπόννησο, την Ήπειρο, τη Στερεά Ελλάδα, τη Μακεδονία, τα Επτάνησα, τη Θεσσαλία, τη Θράκη, τη Λέσβο, την Κρήτη, τη Μικρά Ασία και την Κύπρο. Τραγουδιέται και σαν τραγούδι χορευτικό με σκοπό τσάμικου χορού.









Στίχοι: Σαράντα παλλικάρια από τη Λιβαδειά
πάνε για να πατήσουνε την Τοπολιτσά.
Στον δρόμο που πηγαίναν γέροντ' απαντούν
-Γειά σου, χαρά σου, γέρο -Καλώς τα τα παιδιά
Πού πάτε παλικάρια, που πάτε ωρέ παιδιά;
-Πάμε για να πατήσουμε τη Τοπολιτσά
-Ώρα καλή παιδιά μου να πάτε στο καλό
-Έλα μαζί μας, γέρο, γεροντόκλεφτα.
-Δεν ημπορώ παιδιά μου, γιατί γέρασα,
-μόν' πάρτε τον υγιό μου τον μικρότερο,
πό 'χει λαγού ποδάρια και πέρδικας φτερά,
που ξέρει τα λημέρια που λημέριαζα,
που ξέρει και τις βρύσες πόπινα νερό...

Η άλωση της Τριπολιτσάς. Εκπαιδευτικό βίντεο Ιστορία ΣΤ' τάξης 8ο Δημ. Σχ. Νάουσας.








Τα Σαράντα παλληκάρια από τη Λιβαδειά του Δημοτικού μας τραγουδιού στο δρόμο για την Ιθάκη τους, συναντούν τη Μυθωδία και τον Βαγγέλη Παπαθανασίου με την Ειρήνη Παππά να τα ερμηνεύει σε απρόσμενη παρουσίαση. Η διασκευή και εκτέλεση οργάνων από τον Βαγγέλη Παπαθανασίου. Τὴ γλῶσσα μοῦ ἔδωσαν ἑλληνική!












Δεν υπάρχουν σχόλια: